El Gordo

De oudercommissie van de school van mijn dochter houdt elk jaar in december een kleine loterij. De opbrengst wordt gebruikt om leuke dingen mee te doen voor de kinderen. Natuurlijk kopen wij ook altijd een rijtje loten, een beetje sponsoren op zijn tijd kan geen kwaad. Als Nederlander ben ik over het algemeen niet zo bezig met het fenomeen loterij als de Spanjaarden. Het was mij in eerste instantie dan ook geheel ontgaan dat we de hoofdprijs hadden gewonnen. De directrice van de school wist de eerlijke winnaar met behulp van wat moeders uiteindelijk op te sporen. We waren de gelukkige winnaar van een aantal (delen van) loten voor de jaarlijkse kersttrekking op 22 december van de Lotería Nacional (Nationale Loterij van Spanje) in Spanje. Oftewel: ‘El Gordo’ (‘De Dikke’ of ‘De Vette’), de subtiele naam van deze kerstloterij vanwege de enorme jackpot die elk jaar wordt uitgekeerd.

De loterij wordt georganiseerd door de Spaanse overheid, waarbij er doorgaans zo’n slordige 2,5 miljard euro aan prijzengeld belastingvrij wordt uitgekeerd. Zeventig procent van het prijzengeld gaat naar de deelnemers, dus de Spaanse overheid houdt er zelf jaarlijks zo’n 1 miljard euro aan over die zou worden besteed aan sociale doelen. De loten zijn onderverdeeld in tiende delen, oftewel een décimo in het Spaans. De prijs van een heel lot bedraagt 200 euro en van een décimo dus 20 euro.

El Gordo is bijzonder populair onder de Spanjaarden, eigenlijk net zo populair als Kerstmis zelf. Het is ook een sociaal gebeuren en loten worden vaak in een collectief gekocht: families, sportverenigingen, broederschappen, straten of zelfs complete dorpen. Loten zijn al vanaf eind juli bij de verkooppunten en op de website van de Nationale Loterij te koop. Een voordeel van het bestellen van een lot via internet is, dat je zelf het lotnummer of eindcijfer kunt bepalen. Elk jaar tegen Kerstmis, in de aanloop naar deze jaarlijkse loterij, neemt de spanning toe. Op het laatste moment worden er onderling nog loten omgeruild, omdat de betreffende cijfers meer geluk zouden brengen.

Nu ik in het bezit was van loten, werd deze Spaanse culturele happening voor mij ook ineens leuk om te volgen. Overal in de straten van Álora hoorde ik ´s ochtends al het gekwetter van de zenuwachtige presentatoren op de radio en de televisie. Om 8 uur ´s ochtends ging het festijn, dat elk jaar wordt gadegeslagen door een groot live publiek, van start en werd uitgezonden door de nationale tv-zender TVE. Onder het toeziend oog van de aanwezigen werden de ballen via een geautomatiseerd systeem naar de tombola geleid, die door de president werd verzegeld. Er trad vervolgens een ingenieus en ingewikkeld proces in werking, waarvan ik u de details verder zal besparen. Nog wel leuk om te vermelden is dat de eigenlijke trekking traditioneel wordt gedaan door kinderen van het Colegio de San Ildefonso, de oudste school van Madrid, die de nummers en bijbehorende geldbedragen zingend voordragen. De aanwezigen genoten er in ieder geval zienderogen met volle teugen van. Nadat de kruitdampen van de trekking waren opgetrokken, werden uiteindelijk ´s middags officieel de winnaars in den lande bekend. Zij werden de rest van de dag overal en nergens in het land opgezocht door TVE om te worden geïnterviewd. Heel Spanje kon meegenieten van met cava proostende en spuitende landgenoten, wiens leven voorgoed was veranderd.

Ik heb dit jaar helaas niks gewonnen bij El Gordo. Wel ben ik weer een stukje dichter bij de Spanjaarden gekomen en kan ik in het vervolg hun druktemakerij in december wat beter begrijpen. Ik denk dat ik volgend jaar maar weer een paar loten ga kopen…